Anders dan de titel doet vermoeden handelt dit schrijven niet over de grote schoonmaak waarbij vrouwen en huismannen het huis met stofzuiger en schoonmaak middelen te lijf gaan.

Nee, het betreft nestkasten die voor vogels woningen betekenen.

Eigenlijk lig ik met dit verhaal een ronde achter. Een nestkast die dit jaar als woning en wieg diende

Had direct na het uitvliegen van de jongen al moeten worden schoongemaakt. Met het verwijderen van het plantaardige interieur wordt tegelijkertijd een grote menagerie kleine, al dan niet ontwikkelde, beestjes uitgenomen. Het is verbazingwekkend hoeveel dierlijk leven er in zo,n oud nest aanwezig is. Toegegeven, het is dikwijls alleen te zien met bril of loep of te voelen door de jeuk na een dagje nestkasten schoonmaken.

Het grootste deel van deze onderhuurders bestaat uit vlooien waarvan elke vogel een aantal in zijn/haar verenpak heeft. Zolang de vogel leeft-dus warme afgeeft-voelen de vlooien zich opperbest. Met hun stekende monddelen tappen ze af en toe een beetje bloed uit het vogellijf. Op dat beperkte oppervlak ontmoeten ze ook een partner en uit zulk een vlooienhuwelijk ontstaan bevruchten eieren die door moedervlo in het vogelnest worden gelegd. Het tijdstip lijkt goed gekozen, want de piektijd valt tijdens het eerste broedsel. Een tafel-tje-dek-je voor de volwassen vlooien die niet alleen de kans krijgen een overstapje te nemen op de jonge vogels, maar zich bovendien te goed doen aan het vogelbloed dat een deel daarvan onverteerd het vlooienlichaam verlaat en onderin het vogelnest terecht komt.

Uit de nesten zijn inmiddels larven ontstaan die in het donkere en vochtige vogelnest goed gedijen.

Voedsel genoeg, want  liggen daar niet de met bloedrestanten gevulde uitwerpselen van de seniorenvlooien waarvan de larven zich ongebreideld te goed kunnen doen?

Op het moment dat de gevleugelde nestkastbewoners de wijde wereld intrekken, verpoppen zich de vlooienlarven. Het duurt niet lang meer dat de nestkast vol zit met meerdere generaties nieuwe springertjes. Soms komt dit nieuwe leven tot uitbarsting als de kast voor een tweede broedsel-op het oude nest-wordt benut. Dat is dan voor de broedende vogel dikwijls aanleiding het broedsel te verlaten.

Wordt de nestkast niet tijdig gereinigd, dan wachten de vlooien geduldig tot er zich een nieuwe bewoner aandient. Hoe geduldig blijkt wel uit het feit  dat er soms moet worden gewacht op het nieuwe broedseizoen. Ze overleven gemakkelijk de strengst winters.

Vlooien reageren op beweging. Ze zitten dan rond de invliegopening te wachten op iets dat beweegt om dit, hopla, te bespringen. Meestal is dat een vogel die belangstelling voor de kunstmatige broedholte heeft. Soms is dat degene die -te laat dus- de nestkast reinigt.

Ik voel het alweer overal jeuken!

 En ga direct mijn vervoerskisten van de konijnen schoonmaken en ontsmetten.